บทสวดบัตรพลีปลวก หรือ ไหว้ปลวก เป็นคำสวดในพิธีกรรมขอสมาลาโทษจอมปลวก คนภาคใต้ทั่วไปมีความเชื่อว่าจอมปลวกเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ มีเทพรักษา ถ้าบุคคลใดกระทำสิ่งอัปมงคลกับจอมปลวก บุคคลผู้นั้นก็จะมีอันเป็นไปต่าง ๆ เช่น แขน ขา หน้าตาบวม เป็นต้น วิธีแก้ไขก็คือต้องนำเครื่องบัตรพลีมาขอสมาโทษจอมปลวก ต้นฉบับของบทสวดบัตรพลีปลวกปรากฏอยู่ใน “ตำราโหราศาสตร์” ซึ่งเก็บรักษาไว้ที่สถาบันทักษิณคดีศึกษา เป็นหนังสือบุดขาว มี ๑ สำนวน ๑ เล่ม ได้มาจากจังหวัดกระบี่ แต่งด้วยคำประพันธ์ประเภทกาพย์ จุดประสงค์ในการแต่งเพื่อใช้สวดประกอบพิธีกรรมขอสมาจอมปลวก
ความตอนต้นกล่าวถึงเรื่องราวซึ่งเป็นต้นเค้าเกี่ยวกับการบัตรพลีจอมปลวกว่า พระยามหาธิบดี ผู้ครองกรุงนัครามีธิดา ๔ คน ชื่อ นางละอองแก้ว นางละอองทอง นางละอองดำ และนางละอองมิ้ล นางทั้งสี่รักใคร่ผูกพันอยู่กับบุรุษรูปงามคนเดียวกันชื่อท้าวนาลิผ่อง จนความได้ทราบถึงบิดาของนาง จึงสั่งให้จับท้าวนาลิผ่องและธิดาทั้งสี่ขังไว้ในอุโมงค์ แล้วโปรดให้สนมกำนัลนำอาหารและสิ่งของมาประทานเป็นประจำ ดังมีข้อความกล่าวว่า “...แล้วท้าวตรัสสั่ง สาวสนมกรมวัง ทั้งซ้ายทั้งขวา ให้แต่ง ข้าวจ้าว ข้าวเหนียวนานา กหนมแดงเข้ามา ผักและปลายำ เครื่องหอมอบอาย กล้วยอ้อยเรียงราย บัดพลีประจำ ทำการบูชา โอมปะริพุนชันตุมาหาจะเทวาตา” ท้าวนาลิผ่องและนางทั้งสี่จึงมีความสุขอยู่ด้วยกันในอุโมงค์นั้น อาหารและสิ่งของที่พระยามหาธิบดีประทานมาให้ท้าวนาลิผ่องและธิดาทั้งสี่ ได้เป็นต้นเค้าของเครื่องบัตรพลีต่อมา มีข้าว ข้าวเหนียว ขนมต้มแดง ผักและปลายำ เครื่องหอม กล้วย อ้อย เป็นต้น
ในบทสวดได้กล่าวขอขมา “ตาปะขาว” ซึ่งเป็นเทพรักษาจอมปลวก และเป็นผู้ทำให้ร่างกายของผู้ขอขมามีอาการผิดปกติ โดยอัญเชิญมารับเครื่องบัตรพลี ดังความว่า “อัญเชิญตาปะขาว ท่านใดอยู่เฝ้า ตปลวกนานา หน่วยน้อยหน่วยใหญ่ พิทักรักษา แกล้งให้ทำโทษ ต่าง ๆ นานา ทำให้พองแข้ง ทำให้พองขา พองหน้าพองตา พองทั้งร่างกาย” นอกจากนี้ได้เชิญท้าวนาลิผ่องและนางทั้งสี่มารับเครื่องบัตรพลีด้วย โดยออกทางประตูต่าง ๆ ของอุโมงค์ภาราหรือจอมปลวก ดังนี้ “อัญเชิญละอองแก้ว เฉิดฉายพรายแพร้ว รุ่งเรืองรัศมี ออกประตูบูรพา มารับเครื่องบัดพลี เสวยแล้วแคล้วคลี่ เข้าอุโมงค์ภารา ...อัญเชิญละอองทอง งามสรรเรืองรอง คือทองพรรณราย ออกประตูทักษิณ มารับเอาบัดพลีโดยหมาย เสวยแล้วผันผายเข้าอุโมงค์ภารา...อัญเชิญละอองดำ สุขีสีฉ้ำ ดำพลันจับกาย ออกประตูปัจฉิม เพริศพริ้งพรรณราย จากอุโมงค์ผันผาย มารับเครื่องบัดพลี เสวยสนุกสุขสาน สำราญหัทยี เสวยแล้วแคล้วคลี่ เข้าอุโมงค์ภารา ...อัญเชิญละอองมิ้ล ขาวผ่องมีสี ดูงามพรรณราย ขาวผอกออกมา จากประตูโดยหมาย เสด็จพลันผันผาย จากประตูอุดร มารับเอาเครื่องบัดพลี สุขเกษมเปรมปรีด์ มโนสาธร สนุกสุขสาน สำราญสโมสร เสวยแล้วจร เข้าอุโมงค์ภารา ...อัญเชิญนาลิผ่อง รูปงามคือทอง เรืองรองพรรณราย ออกประตูอากาศ คลาคลาดผันผาย เสวยแล้วโดยหมาย เข้าอุโมงค์ภารา...”
บทสวดบัตรพลีปลวก นอกจากจะสะท้อนให้เห็นถึงความเชื่อเกี่ยวกับจอมปลวกของชาวภาคใต้แล้ว ยังเป็นวรรณกรรมที่ผสมผสานเรื่องราวระหว่างตำนานและความเชื่อเข้าด้วยกัน ดังตัวอย่างที่ยกมาข้างต้น (อุบลศรี อรรถพันธุ์)